You are here:wystawy»wystawy 2017»Natalia Wiśniewska. Olbrzymka

Natalia Wiśniewska. Olbrzymka

  • okres trwania: 19.08.2017 – 23.09.2017
  • kurator: kuratorka: Agata Cukierska
  • dodatkowe: otwarcie w Kronice: 19 sierpnia 2017 (sobota) o godz. 18.00
fot. N. Wiśniewska fot. N. Wiśniewska

Ciało zanurzone w cieczy traci pozornie na ciężarze tyle, ile waży ciecz przez nie wyparta. Nurkująca w basenie Marta nie waży prawie nic: jej lekkie ciało porusza się swobodnie. 

To jedyna sytuacja, w której może wyzwolić się na chwilę z więzów obowiązującej narracji kulturowej, w której odbieganie od normy, czyli każdy dodatkowy kilogram, traktowany jest jako skandal – co zmusza ją do ciągłej korekty, wymazywania wad, pozbywania się nadmiaru i dostosowywania do panujących wzorców. W świecie ponowoczesnym, jak wskazuje Zygmunt Bauman, „pogoń za sprawnym ciałem jest stanem ciągłej autolustracji, ciągłych samooskarżeń i samopotępień, a co za tym idzie – nieustannego niepokoju.”
Po wyjściu z wody Marta waży 172 kg, a powierzchnia jej skóry wynosi 326 cm². Jej cierpiące na otyłość olbrzymią ciało rozpoczyna restrykcyjny proces odchudzania połączony z chirurgiczną resekcją żołądka.
Proces obserwuje i rejestruje artystka wizualna Natalia Wiśniewska. Co ciekawe, idea przeniesienia działania w pole sztuki zrodziła się z inicjatywy tytułowej Olbrzymki – to ona zwróciła się do artystki z propozycją rejestracji zmian jakie zachodzić będą zarówno w jej ciele, jak i sferze psychicznej.
Podczas comiesięcznych spotkań następuje dokumentacja, skrupulatne odnotowywanie postępów, ale pojawia się też efekt uboczny: między dwiema kobietami zacieśnia się więź.

Jak mówi Wiśniewska: „Ta osobliwa oferta wynikała z potrzeby zmierzenia się ze swoim największym wrogiem jakim jest własne ciało. Fakt zwrócenia się Marty do mnie, potraktowanie sztuki nie tylko jako medium do opowiedzenia o swoim ciele/problemie, ale jako narzędzie do rehabilitacji swojego statusu społecznego, stanowi dla mnie zarówno punkt wyjścia, jak i docelowy sens realizacji tego projektu.” Długofalowe działanie z Martą artystka traktuje jako teren badawczy, który wyznaczają pojęcia: ciężaru – nie tylko fizycznego, ale też rozumianego jako trudność codziennego funkcjonowania, balansu – również społecznego, strefy komfortu, wykluczenia, ale także roli artysty wobec realnego problemu i wspieranie zmian wiążących się z socjalizacją osób wykluczonych.
Dzięki uczestniczeniu w projekcie i odważnej prezentacji w przestrzeni galeryjnej Marta odzyskuje widzialność; pokazanie jej w dosłowny, momentami wręcz naturalistyczny sposób jest próbą oswojenia tego, co zepchnięte, bo niewygodne. Okazuje się, że również atypowe ciało jest przedstawialne. Pojawia się tu jednak wątek dostosowywania. Dlaczego Marta nie mówi prowokacyjnie: bądźcie jak ja lub miejcie to w dupie, tylko walczy ze swoim ciałem? Ponieważ na tym polega istota kontroli społecznej, regulacji zachowań, również w sferze cielesnej. Człowiek zachowuje się konformistycznie poprzez instynkt społeczny, który dąży do zaspokojenia potrzeby przynależności grupowej. A każde niedopasowanie do określonych norm powoduje dyskomfort, interpretowany jako przejaw słabości.

Obecnie mamy do czynienia z tendencją do postrzegania ciała jako materiału plastycznego kształtowanego według siły woli: aby je zmienić wystarczą dobre chęci. Masz problem z nadwagą? – schudnij! Nie możemy wybrać rasy czy płci, ale według zachodniej kultury możemy zmienić swój rozmiar. Podejście to jest ściśle powiązane z neoliberalną ideologią, według której to jednostka ponosi odpowiedzialność za swój stan fizyczny. A nadmiar ciała jest traktowany jak śmiertelne zagrożenie, o otyłości nie mówi się dzisiaj inaczej niż w tonie katastroficznym: mamy więc do czynienia z epidemią, błyskawicznie rozprzestrzeniającą się zarazą XXI wieku, groźną chorobą cywilizacyjną itd. Osoby otyłe są postrzegane jako apatyczne, bezsilne, leniwe, nie cieszące się szacunkiem społecznym. Statystyki pokazują, że mają one większe trudności ze znalezieniem pracy czy wynajęciem mieszkania, mniej zarabiają, prowadzą uboższe życie towarzyskie. Granice akceptacji społecznej otyłości kurczą się. Marta, zmuszona przez szereg czynników do zmiany, podejmuje wyzwanie. Okazuje się jednak, że jest to proces żmudny i bolesny – odbiegający od jego medialnego wizerunku znanego z reklam specjalistycznych klinik czy wyszczuplających medykamentów. Trudności obrazuje między innymi prezentowana na wystawie tabela pomiarów, mająca obrazować postępy w chudnięciu, które w pewnym momencie stanęły w miejscu. Jak bardzo trzeba się poświęcić, aby uzyskać upragniony cel – normalność? Czy trzeba będzie powtórzyć operację? W jakim momencie będzie można powiedzieć, że proces jest zakończony, a cel osiągnięty? Co wtedy stanie się z Olbrzymką?

Natalia Wiśniewska – urodziła się w 1985 roku w Lublinie. Studiowała na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, gdzie w roku 2010 uzyskała dyplom z grafiki warsztatowej. Współzałożycielka i kuratorka galerii Miłość w Toruniu. Doktorantka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku sztuki piękne. Autorka instalacji, obiektów, działań site-specific. Działa kontekstualnie, łącząc prostotę formy z miejscem oraz semantyką języka. Interesuje ją to, co na styku pojęć i znaczeń. W swej twórczości podejmuje się badania relacji i wzajemnego uwiklania jednostki w procesy społeczno-kulturowe. Mieszka i pracuje w Toruniu i we Wrocławiu.

wystawy 2017

  • Nicholas Vaughan. Wojna nerwów

    Prezentowane w gliwickiej Czytelni Sztuki prace Nicholasa Vaughana powstały w ramach programu rezydencyjnego realizowanego na Śląsku przez bytomskie CSW Kronika.

    Czytelnia Sztuki Gliwice
    1 - 17.09.2017
    otwarcie w Czytelni Sztuki: 01.09.2017 (piątek) o godz. 18.00
  • Uważaj! W oczku wodnym pływają rekiny

    udział biorą: Dorota Aniszewska, Alicja Bielawska, Maciej Cholewa, Małgorzata Goliszewska, Frederic Gruyaert, Katarzyna Kalina, Patrycja Orzechowska, Paweł Wątroba
    oraz: Sandra Brzuszek, Zuzanna Cuber,

    19.08.2017 - 29.09.2017
    kuratorzy: Katarzyna Kalina i Paweł Wątroba
    otwarcie w Kronice: 19 sierpnia (sobota) o godz. 18:00
  • Natalia Wiśniewska. Olbrzymka

    Ciało zanurzone w cieczy traci pozornie na ciężarze tyle, ile waży ciecz przez nie wyparta. Nurkująca w basenie Marta nie waży prawie nic: jej lekkie ciało porusza się swobodnie. 

    19.08.2017 – 23.09.2017
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie w Kronice: 19 sierpnia 2017 (sobota) o godz. 18.00
  • Patrycja Lisnikowska. Poszerzony kadr

    Poszerzony kadr jest otwartym i wielowątkowym projektem dyplomowym Patrycji Lisnikowskiej, tworzonym przy współpracy z młodzieżą ze świętochłowickiego gimnazjum nr 3 w dzielnicy Lipiny.

    19 – 30 czerwca 2017
    wystawa rozpocznie się publiczną obroną ASP 19 czerwca o godz. 17:00
  • ŚLUBU NIE BĘDZIE

    Artyści: Tomasz Bierkowski & Paulina Duźniak, Marek Sobczyk

    21.04.2017 - 12.06.2017
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie w Kronice: 21 kwietnia 2017 (piątek) godz. 19.00
  • NAGROBKI. GDZIEKOLWIEK BĘDĘ, BĘDZIE ŚMIERĆ!

    Gdziekolwiek będę, będzie śmierć! to wystawa kultowego zespołu muzycznego Nagrobki, tworzonego przez artystów wizualnych i muzyków – Macieja Salamona i Adama Witkowskiego. Podczas otwarcia, w wigilię

    21.04.2017 - 10.06.2017
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie w Kronice: 21 kwietnia 2017 (piątek) godz. 19.00
  • Ania Witkowska, Adam Witkowski. Second Moon Syndrome

    Second Moon Syndrome to praca "wędrująca" od 2013 r. Na wiosnę przemieści się z Dolnego na Górny Śląsk, by zaświecić w Bytomiu.

    otwarcie: 21.04.2017
    kuratorka: Emilia Orzechowska
    miejsce: Bytom, Muzeum Górnośląskie, plac Sobieskiego 2
  • MACIEJ CHOLEWA. MIT MAŁEGO MIASTA

    Na wystawie Macieja Cholewy wymyślony obraz miasta przeplata się z interpretacjami historii zasłyszanych od mieszkańców małych miejscowości. Zarówno mit, jak i historie przedstawione są w formie wydaw

    28.01.2017- 18.03.2017
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie w Kronice: 28.01.2017 (sobota) godz. 19.00
  • Dominik Ritszel. Kategoria siły

    "Pojęcie dyscypliny generuje wizję porządku idealnego opartego na obowiązujących regułach gry, jasno sprecyzowanych formach karania oraz sztucznie stworzonych warunkach równości szans. Wynikająca z te

    28.01.2017- 18.03.2017
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie w Kronice: 28.01.2017 (sobota) godz. 19.00