You are here:wystawy»wystawy 2016»Dorota Hadrian. Odrodzenie

Dorota Hadrian. Odrodzenie

  • okres trwania: 13.02.2016 – 25.03.2016
  • kurator: kuratorka: Agata Cukierska
  • dodatkowe: otwarcie: 13 lutego (sobota) godz. 19.00

Kopernik nie mogła być kobietą. Choć odrodzenie postrzegane jest jako czas przełomowy w dziedzinie godności i wolności człowieka, a specjalizujący się w tej epoce XIX-wieczny historyk sztuki Jacob Burckhardt stwierdza, że kobieta zajmowała wówczas stanowisko równorzędne z mężczyzną, współczesne badaczki oponują: nic bardziej mylnego.

Cytując Lindę Nochlin: „te same procesy, które przed mężczyznami epoki renesansu otworzyły nowe możliwości, zwłaszcza wzmocnienie roli państwa i rozwój kapitalizmu, niekorzystnie wpłynęły na sytuację kobiet, gdyż pozbawiły je części władzy, jaką cieszyły się w czasach feudalizmu”. W XV-wiecznej Florencji zaprzestano posyłania córek do szkoły - w miejsce edukacji wprowadzono jej namiastki, mające przysposabiać kobietę do małżeństwa lub życia zakonnego, gdy tymczasem w szkołach publicznych, poza czytaniem i pisaniem, uczono chociażby matematyki czy arytmetyki. Przez swoje braki edukacyjne kobiety nie mogły zapoznać się z zasadami konstrukcji świata, nie mogły rozbudzić w sobie ciekawości naukowca czy artysty, zostało im tylko poznawanie intuicyjne. Gdy mówimy „człowiek renesansu” widzimy faceta; znanych kobiet-artystek, kobiet-uczonych nie znajdziemy na kartach podręczników. Wszak domeną kobiet była sfera prywatna, zakazywano im nawet pokazywania się w oknie. Traktat Leona Battisty Albertiego O rodzinie ugruntowuje przywiązanie kobiety do domu, tworząc humanistyczny wzorzec kobiety: skromnej, niewinnej, uległej, dozgonnie wiernej, troszczącej się o męża i rodzinę. „Piękny umysł”, czyli jeden z ważniejszych przymiotów kobiecych to wg Albertiego „dobre prowadzenie się i cnota”.

Podczas gdy koncepcję odrodzenia jako okresu wyjątkowego pod względem naukowym i kulturalnym historia sztuki wywiodła z życia i dokonań mężczyzn, współczesna artystka postanawia opowiedzieć o kobiecym odrodzeniu. W tym celu Dorota Hadrian w przewrotny sposób wykorzystuje ikonę polskiego renesansu – Mikołaja Kopernika oraz nazwę przełomowej „męskiej epoki”: kreśli osobistą historię, będącą jednocześnie uniwersalną opowieścią dzisiejszej everywoman. W jej intymnym wszechświecie krążą planety – rozdziały, najważniejsze dotychczas etapy: macierzyństwo, związek i stopniowe odkrywanie siebie jako kobiety: silnej, zmysłowej, niezależnej. Mimo to centralną pozostaje figura mężczyzny, symboliczny fallus. To wokół niego wszystko się kręci.
Rzeźbiarska interpretacja postaci wielkiego uczonego nie jest już synonimem renesansowej dominacji. W odrodzeniu artystka musiałaby zaprzeczać definicji „kobiecości”, gdyż tworzenie było przynależne mężczyznom, to oni byli twórcami wielkiej sztuki. Kobiety zajmowały się przede wszystkim domem, żywieniem innych i upiększaniem rzeczywistości. W sztuce mogły jedynie pełnić rolę muz i obiektów przedstawienia. Hadrian stara się odwrócić sytuację podmiot-przedmiot, teraz mężczyzna staje się przedmiotem oglądu. To kobieta jest siłą sprawczą, twórczą; to ona ogląda, obserwuje, ocenia. Wykonanie męskiego aktu Mikołaja Kopernika w jego epoce byłoby niemożliwe. Szczególnie wykonanie go przez kobietę-artystkę nie zgodne z wszelkimi normami patriarchalnej kultury. W końcu aż do początku XX wieku kobiety nie mogły studiować na akademiach nagich mężczyzn, nie przystawało to do obyczajów. Odwrócenie ukonstytuowanej w sztuce renesansowej relacji artysta-modelka, było przełomem w kobiecej historii sztuki, gdyż przez wieki to one pozowały artystom. Hadrian odnosi się do tamtej bariery, przekraczając ją podwójnie. Jej obnażony „człowiek renesansu” jest „do oglądania” z każdej strony, dzięki wykorzystaniu mechanizmu umożliwiającego powolne obracanie się figury.

W wystawie Odrodzenie Dorota Hadrian wykorzystuje różne media, choć dominująca pozostaje rzeźba. Za jej pomocą artystka przekształca i bawi się kulturowymi stereotypami kobiecości: nawiązując do tradycji autobiograficznej krytykuje mit Matki Polki, zwraca się również w stronę kultury popularnej, starając się „odciążyć” wielkie symbole, popadając w pewną beztroskę, przyjemność, afirmując czas dla siebie, zostawiając to, co bolesne w strefie „minionej”. Idąc tropem prof. Jolanty Brach-Czainy mówiącej, iż „podstawę naszego istnienia stanowi codzienność” opowiada pełen rozterek świat przypisany kobietom: czasem banalny, usytuowany między sztuką a domowymi obowiązkami, kiedy trzeba nagle oderwać się od pracy, by przewinąć dziecko.

Dorota Hadrian (ur. 1984 w Katowicach) – artystka sztuk wizualnych. Studiowała na Wydziale Rzeźby i Grafiki na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, obecnie doktorantka na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W działalności artystycznej nawiązuje polemikę z popkulturą, sztuką kampu, estetyzacją zjawisk zachodzących w życiu społecznym. W centrum jej twórczości znajduje się fenomen przedmiotu jako nośnik znaczeń determinujący obraz współczesnej kondycji człowieka. Głównymi środkami wyrazu artystki jest rzeźba, wideo i malarstwo. Mieszka i pracuje w Bytomiu.

wystawy 2016

  • PIOTR BUJAK & DOMINIK STANISŁAWSKI. HORTUS CONCLUSUS

    Hortus Conclusus (z łac. „Ogród Zamknięty”*) to, jak to sami autorzy określają, instalacja w duchu konceptualizmu wyciosanego siekierą z elementami recyklingu, na którą składa się seria bardzo syntety

    19.11.2016 – 05.01.2017
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 19 listopada (sobota) o godz. 19.00
  • ANNA OKRASKO. POLONIA BYTOM

    Wystawa Polonia Bytom Anny Okrasko jest efektem kilkuletniej pracy artystki z polskimi emigrantami zarobkowymi w Holandii, w tym liczną grupą  pochodzącą z Bytomia i bierze za motyw przewodni stany ru

    19.11.2016 – 05.01.2017
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 19 listopada (sobota) o godz. 19.00
  • Łukasz Skąpski. Perfumy

    Wystawa Perfumy składa się z pracy krytyczno-konceptualnej oraz eseju fotograficznego Łukasza Skąpskiego podejmujących temat dezindustrializacji Szczecina po 1989 roku. Gościnnie wystąpi Paweł Kula z

    19.11.2016 – 05.01.2017
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie: 19 listopada (sobota) o godz. 19.00
  • FAKT NIEZAJŚCIA POZOSTAJE

    Artyści: Łukasz Jastrubczak, Daniel Koniusz, Gizela Mickiewicz, Mikołaj Moskal, Anna Orłowska,  Łukasz Rodziewicz, Piotr Skiba, Łukasz Sosiński, Iris Touliatou.

    24.09.2016 – 05.11.2016
    kurator: Piotr Drewko
    otwarcie: 24 września (sobota) godz. 19.00
  • Bartek Buczek, Szymon Szewczyk. Dywan to lawa

    Stwarzając przestrzeń wokół siebie człowiek nie szuka tylko odbicia własnych estetycznych upodobań – jego otoczenie, na które składa się mieszkanie, układ, wykończenie oraz wyposażenie, stają się jego

    24.09.2016 – 05.11.2016
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie: 24 września (sobota) godz. 19.00
  • Mateusz Choróbski. Powolny upadek podróży

    „To, w jaki sposób czegoś nie wiemy, jest równie, a może i bardziej ważne od tego, w jaki sposób to coś znamy - pisał Giorgio Agamben w Nagości - Istnieją różne odmiany niewiedzy - roztargnienie, nieu

    23.07.2016 – 01.09.2016
    kurator: Piotr Drewko
    otwarcie: 23 lipca (sobota) godz. 17.00
  • WSZYSTKIE ZMORY DO PIWNICY

    udział biorą: Natalia Bażowska, Hubert Czerepok, Elżbieta Jabłońska, Maciej Kurak
    oraz: dzieci i młodzież z Bytomia

    23.07.2016 – 01.09.2016
    kuratorki: Agata Cukierska i Katarzyna Kalina
    otwarcie: 23 lipca (sobota) godz. 17.00
  • DOMINIK CYMER. DREAMS & MARKETING

    Wystawa Dominika Cymera Dreams & Marketing to autokrytyczna wypowiedź wizualna znanego projektanta i przedsiębiorcy wobec zagadnień marketingu czy reklamy oraz wzorców myślenia i wyobrażeń o związkach

    16 kwietnia – 11 czerwca 2016
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Jacek Kołodziejski, produkcja: Cyber Kids on Real
    otwarcie: 16 kwietnia (sobota) godz. 19.00
  • BARTOSZ ZASKÓRSKI. HISTORIA RURY ORAZ INNE HISTORIE MIŁOSNE

    Historia rury to słuchowisko opowiadające o młodym artyście, który w wyniku przeżytego zawodu miłosnego postanowił zająć się sztuką konceptualną, skupiając się na zagadnieniu rur, a tym samym doprowad

    16 kwietnia – 11 czerwca 2016
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 16 kwietnia (sobota) 2016, godz. 19.00
  • DANIIL GALKIN. Paraliż senny

    Paraliż senny pojawia się podczas fazy REM, zapobiegając mimowolnym ruchom w czasie snu. Jednak może się zdarzyć, że przebudzimy się nagle, a paraliż nie ustąpi. Wpadamy wtedy w stan przejściowy międz

    16 kwietnia – 11 czerwca 2016
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie: 16 kwietnia (sobota) 2016, godz. 19.00
  • Agata Biskup. Dokąd sięga wzrok

    Wystawa Agaty Biskup Dokąd sięga wzrok jest kadrem, tłem dla pierwszych zdarzeń, które zostaną nakręcone do nieistniejącego filmu Przemka Czepurki Methylenblau. Wystawa powstała z myślą o, i dla tego

    13.02.2016 – 25.03.2016
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 13 lutego (sobota) godz. 19.00
  • Dorota Hadrian. Odrodzenie

    Kopernik nie mogła być kobietą. Choć odrodzenie postrzegane jest jako czas przełomowy w dziedzinie godności i wolności człowieka, a specjalizujący się w tej epoce XIX-wieczny historyk sztuki Jacob Bur

    13.02.2016 – 25.03.2016
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie: 13 lutego (sobota) godz. 19.00