You are here:wystawy»wystawy 2013»Bartek Materka. Gdzie masz czapkę?

Bartek Materka. Gdzie masz czapkę?

  • okres trwania: w ramach programu Projekt Metropolis
  • kurator: 09.02. - 23.03.2013
  • dodatkowe: kurator: Stanisław Ruksza
Bartek Materka | bez tytulu | olej na płótnie, 150x250cm | 2011 Bartek Materka | bez tytulu | olej na płótnie, 150x250cm | 2011

"Zdegradowaliśmy nasze oczy do roli instrumentów pomiarowych i rozpoznających - stąd nieurodzaj idei, które można wyrazić obrazowo i nieumiejętność wykrywania znaczeń w tym, co się widzi"
Rudol Arnheim, Sztuka i percepcja wzrokowa

Gdzie masz czapkę? to wystawa złożona z najnowszych obrazów Bartka Materki, m.in. z szeregu prac powstałych w efekcie rezydencyjnych wizyt artysty na Górnym Śląsku i Zagłębiu w ramach programu Projekt Metropolis w 2012 roku.

Gdzie masz czapkę? To zwykłe pytanie dobrze oddaje wieloznaczną poetyckość sytuacji i tematów podejmowanych przez artystę, z (po)wagą egzystencjalnego "mironienia", autobiograficznych doświadczeń, wartości banalnych zdarzeń i wizualnej reprezentacji codzienności, odnosząc nierzadko odbiorców do zapoznanych już ujęć w historii sztuki czy filmu.

Bartek Materka korzysta z fotografii (własnych lub cudzych) czy kadrów filmowych, szukając w nich niedociągnięć, podkreślając to, co niewyraźne, przetwarzając do niepoznania pierwowzór, czyniąc często motywem przewodnim element błahy, drugorzedny, nadając mu istotną wagę poznawczą. W części prac powstałych w oparciu o śląskie wizyty bazuje na fascynujących zdjęciach z lat siedemdziesiątych użyczonych z prywatnego archiwum chorzowskiej rodziny. Przetwarzając, rejestruje pęknięcia, zamazania, przypadkowości, abberacje widzenia, podkreśla wątki z psychologii i percepcji.

Nie jest to jednak malarstwo dekonstruujące status fotografii (jej nieprawdy Materka jest świadomy), ani odnoszące się do medium jako horyzontu, ile raczej znajdujące w niej pretekst do tworzenia całkowicie nowych sytuacji wizualnych i transferu emocji (często melancholijnych), zachowujące świadomość jednoczesnej nadprodukcji obrazów w dzisiejszym świecie.

Figuratywne prace Materki wchodzą na teren nie-porządku myślenia abstrakcyjnego malarskiego obrazu, posiadając kolejną, ale paradoksalnie spójną wyraźną warstwę kształtów organicznych, rastra, lineranych kratownic; czasem dopełniających w tle struktur ornamentu, innym razem psychodelicznego rozmycia.

Bartek Materka z pełną mocą ujawnia formalne walory dziedziny, kompulsywne czucie farby, płótna czy jakości kompozycyjnych etc. Można oczywiście byłoby umieścić go  w którejś z malarskich tradycji, wskazać antenatów, tło zmian czy pochodzenie wątków (relacja fotografia - malarstwo). Jednak to nie symptomy konkretnej dziedziny sztuki wydają się tu najciekawsze, ile adekwatność wyboru jako postawy artysty. Sztuka Bartka Materki pomimo ikonicznych i technicznych podobieństw nie musi być rozpatrywana w jego ramach. Jest niejako ufundowana na osobności bazującej na osobowości. To nie gra formalna, ale raczej sposób widzenia (postawa właśnie) stoi u jej początków. Nie mamy do czynienia z patentowaniem pomysłów, rytualnym powtarzaniem motywów, ogrywaniem kolejnych, sprawdzonych serii.

Oczywiście można wyróżnić powracające tematy (zdające się samoczynnie przenosić z obrazu w obraz), pogrupować część obrazów w cykle, zaspakajając ludzki imperatyw katalogiczny. Taki zabieg zdaje się jednak odbierać "mowę" obrazom, "zagładzać" potencjał.

Podobnie jak w Wittgensteinowskim zdaniu o granicach języka jako granicach świata, malarstwo, poszerza granice odczuwalne innymi zmysłami. Zwłaszcza, że obrazy Bartka Materki unaoczniają fakt potęgi błędu bądź banału, jej dumnej, nieokiełznanej i pociągającej obecności...

"Sztuka tonie w powodzi słów" - rozpoczynał Rudolf Arnheim swoją książkę Sztuka i percepcja wzrokowa. Akt racjonalizacji, teoretyzowania, wyprzedzajacego działanie jest ważny, ale nie sprawdzi się w miejscu obliczonego na intuicję. Podobnie dzieje się z możliwościami jej opisu. Prawdopodobnie paradoksalnie najbliższy prawdzie opisowej malarstwa byłby dziś (jeśli dodatkowo, za sprawą niewystarczalności języka, nie chcemy narazić się na śmieszność) sposób apofatyczny. To zresztą w miejscu niedopełnienia nazwą stoją źródła chęci poznania.

- Stanisław Ruksza

Bartek Materka - jeden z najważniejszych współczesnych polskich malarzy. Artysta używa też innych mediów. Ukończył Akademię Sztuki Pięknych w Krakowie. Współpracuje z Galerią Raster w Warszawie. Mieszka w Krakowie.

Projekt powstał w ramach organizowanego wspólnie przez Fundację Imago Mundi i CSW Kronika w Bytomiu programu Projekt Metropolis
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwa Śląskiego

Partnerzy programu Projekt Metropolis: Muzeum Śląskie, GZM - Górnośląski Związek Metropolitalny.
Partnerzy medialni: TVP Katowice, Dziennik Zachodni, naszemiasto.pl, Ultramaryna, Nowa Gazeta Śląska, fotopolis.pl, brief, plfoto, MM Silesia.

 

o programie PROJEKT METROPOLIS:

Program Projekt Metropolis podejmuje się stworzenia współczesnego portretu Górnego Śląska i Zagłebia. Otwiera dyskusję artystów wizualnych i dźwiękowych, a sztukę traktuje jako narzędzie poznawcze, a nie realizujące przyjęte założenia, życzeniowy obraz.

Celem projektu jest odkrywanie równoległych, istniejących obok siebie: miast w mieście, regionów w regionie. Czy bowiem znamy rzeczywiście nasz region, metropolię, miasta, dzielnice. Czy to jeden wizerunek, a może raczej jest ich wiele? Szereg nakładających się na siebie, przenikających obrazów: życzeniowych, ale i niechcianych, bazujących na tradycji, ale i wyraźnie od niej się odcinających. Metropolis uwzględnia wiele perspektyw: społecznych, ekonomicznych, historycznych, kulturowych, politycznych?

Na działania programu Projekt Metropolis składają się m.in. rezydencje artystyczne na terenie całego Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, oraz akcje opierające się na aktywności mieszkańców regionu. Podsumowanie projektu (konferencje, wystawy, publikacje) odbędzie się w 2014 roku dużą wystawą w nowej siedzibie Muzeum Śląskiego w Katowicach.

Organizatorem projektu jest Fundacja Imago Mundi. Partnerem merytorycznym projektu jest Kronika CSW w Bytomiu.

Stanisław Ruksza, kurator programu Projekt Metropolis.

wystawy 2013

  • Barbora Klímová. Próba połączenia / An Attempt to Connect

    CSW Kronika zaprasza na wykład czeskiej artystki Barbory Klímovej, podczas którego podejmie ona próbę nawiązania relacji z twórcami i kulturą lat 70. i 80. w Czechosłowacji. Podczas spotkania artystka

    13.12.2013 o godz. 19.00
    wykład i spotkanie z artystką
    zajęcia dla dzieci: 07.12.2013 o godz. 11.00
  • Łukasz Surowiec. Barbórka w Zemście

    "biedacy z poddaszy naiwnie i spontanicznie formułują sądy trafniejsze i śmielsze niż wytworni panowie, wielcy mówcy, wahający się wciąż mędrcy"
    Jean Varlet

    04.12.2013 - 19.01.2014
    kurator: Stanisław Ruksza
    anarchistyczny klub / księgarnia ZEMSTA, Poznań
  • Workers of the Artworld Unite

    W wystawie udział biorą m.in. Azorro, Piotr Bujak, Karolina Breguła, Bogna Burska, Chłopi (Filip Chrobak & Łukasz Surowiec), Łukasz Dziedzic, Marta Frej, Rafał Jakubowicz, Szymon Kobylarz, Karolina Ku

    26.10. - 07.12.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Piotr Bujak. Volume 1: Fifteen Feet Of Pure White Snow

    Piotr Bujak definiuje siebie jako artystę-badacza zajmującego się uprawianiem nauki poprzez sztuki audiowizualne. Jego wystawa w Kronice składa się z serii wielokanałowych instalacji (wideo-haiku, wid

    26.10. - 07.12.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • The City is Empty*

    artyści / artists: Damian Heinisch, Hanne Grieg Hermansen, Runhild Hundeide, Frido Evers, Lars Brekke & Henrik Pask, Jason Havneraas, Johanna Ellen, Magnus Vatvedt, Sebastian Helling, Marie-Louise Jac

    w ramach projektu A Place Where We Could Go
    05. - 19.10.2013
    kurator: Kristian Skylstad
  • Paweł Kulczyński. Lament

    Stara Fabryka Drutu, ul. Dubois 22, Gliwice
    W gliwickiej Fabryce Drutu powstaje instalacja dźwiękowa, będąca jednocześnie artystycznym komentarzem do zachodzących w centrum miasta przemian modernizacyj

    w ramach projektu A Place Where We Could Go
    21.09. - 05.10.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Nowe Życie. Wystawa dla najmłodszych

    udział biorą: Agnieszka Brzeżańska, Monika Drożyńska, Elżbieta Jabłońska, Jose Carlos Torres Sanchez, Dominik Jałowiński & Piotr Wysocki, Fundacja Napraw Sobie Miasto, czyli Aleksander Krajewski, Mart

    17.07. - 20.09.2013
    kuratorka: Agata Tecl
  • Matej Vakula. Agents Of Knowledge

    Wystawa Mateja Vakuli Agents of Knowledge składa się z dokumentacji dwóch projektów realizowanych przez artystę na Śląsku i Zagłębiu Dąbrowskim w ostatnich miesiącach w ramach rezydencji Projektu Metr

    w ramach programu Projekt Metropolis
    06. - 27.06.2013
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Radek Ćwieląg
  • Dominik Ritszel. Polowanie

    "[...] nie mogę zatrzymywać się nad okropnościami jakie wspólnie popełniliśmy. Niech wam wystarczy, gdy powiem, iż były one na miarę jego szczytowych osiągnięć i że to, co moglibyście o nich sądzić, b

    06. - 27.07.2013
    kuratorka: Agata Cukierska
  • Adam Laska. Transitory human

    Prace Adama Laski pokazywane na wystawie w Kronice są silnie naznaczone pytaniem: czym jest mit? Jak powstaje? Jak pomaga zrozumieć rzeczywistość? Artysta nie poprzestaje jednak na pytaniu i samemu wy

    06. - 27.07.2013
    kurator: Adrian Chorębała
  • Negotiators and Dreamers

    un progetto di Fondazione Imago Mundi, Cracovia
    in collaborazione con il centro d'arte contemporanea Kronika, Bytom

    27.06. - 19.07.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
    Careof - Fabbrica del Vappore, Milano
  • Anna Baumgart. Franciszka Wróbla bunt jest niepewny

    Projekt Anny Baumgart jest współczesnym spojrzeniem na problem młodych bezrobotnych na Śląsku. Dokumentując spotkanie z pozbawionym zatrudnienia młodym człowiekiem, artystka nawiązuje do realizacji z

    w ramach programu Projekt Metropolis
    casting 16.06.2013 godz. 16.00
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Matej Vakula. Knowledge for Silesia

    Knowledge for Silesia stanowi miejsce wymiany idei i pomysłów oraz działanie tworzone z mieszkańcami Śląska zapraszanymi do dzielenia się posiadaną wiedzą.

    w ramach programu Projekt Metropolis
    warsztaty - czerwiec 2013
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Radek Ćwieląg
  • Matej Vakula. Manual for Public Space

    Drugi projekt Mateja Vakuli realizowany na Śląsku stanowi platformę wymiany pomysłów na poprawę przestrzeni publicznej. Warsztaty służą określeniu problemu i opracowania instrukcji do jego rozwiązania

    w ramach programu Projekt Metropolis
    warsztaty - czerwiec 2013
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Radek Ćwieląg
  • Bogna Burska. Co jedzą rusałki?

    Praca Co jedzą rusałki? Bogny Burskiej polega na próbie wyhodowania żywych motyli w galerii, nawiązując do początków idei wystawiennictwa, muzeów przed podziałem na specjalizacje, pokazujących zjawisk

    w ramach programu Projekt Metropolis
    27.04. - 22.06.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Szymon Kobylarz. Sztuka dla sztuki

    Wystawa Sztuka dla sztuki Szymona Kobylarza składa się z kilkudziesięciu obrazów - akwarel z lat 2012-13. Artysta namalował hipotetyczne, wymyślone przez niego wystawy (utopijne, niemożliwe, prawdopod

    27.04. - 22.06.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Katarzyna Górna & Jakub Majmurek. Archeologia Utopii

    Wystawa Archeologia utopii Katarzyny Górnej i Jakuba Majmurka powstała w wyniku ubiegłorocznego programu Kroniki Prace społeczne. Projekt składa się z rzeźby oraz dwukanałowej projekcji przedstawiając

    w ramach programu Kroniki Prace społeczne
    27.04. - 22.06.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Bartek Materka. Gdzie masz czapkę?

    "Zdegradowaliśmy nasze oczy do roli instrumentów pomiarowych i rozpoznających - stąd nieurodzaj idei, które można wyrazić obrazowo i nieumiejętność wykrywania znaczeń w tym, co się widzi"
    Rudol Arnheim

    w ramach programu Projekt Metropolis
    09.02. - 23.03.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Łukasz Obałek. Touchscreen

    Łukasz Obałek pracuje wobec zastanego miejsca. W Kronice działa względem meeting roomu - przestrzeni bogatej w historię, jak i interwencje wielu artystów, a także spotkania będące zalążkami prac. Dzia

    09.02. - 16.03.2013
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Z daleka widok jest piękny

    reżyseria: Wilhelm Sasnal i Anna Sasnal
    aktorzy: Marcin Czarnik, Agnieszka Podsiadlik, Piotr Nowak, Elżbieta Okupska, Jerzy Łapiński, Hanna Chojnacka

    pokaz filmu
    18.01.2013 godz. 19:00
    reż. Anna Sasnal i Wilhelm Sasnal