You are here:wystawy»wystawy 2012»Krzysztof Miękus. Hortus Conclusus

Krzysztof Miękus. Hortus Conclusus

  • okres trwania: w ramach programu Projekt Metropolis
  • kurator: 21. - 29.11.2012
  • dodatkowe: kurator: Stanisław Ruksza

miejsce: Miejski Dom Kultury Batory w Chorzowie, ul. Batorego 5

Hortus conclusus (z łac. - ogród zamknięty) to pierwsza odsłona rozwijającego się, złożonego projektu Krzysztofa Miękusa "I tak kończy się świat...", w którym artysta bada i przetwarza zjawisko kulturowego pesymizmu końca XIX wieku oraz jego wpływu na kształt współczesnych miast i myślenie o jego instytucjach. W Projekcie Metropolis - badawczej analizie regionu Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz tworzeniu jego nowej ikonografii - ten wątek i czas wydaje się niezwykle istotny. XIX wiek to czas gwałtownego rozwoju przemysłu w regionie, a tym samym jego miast. Powstają wtedy koncepcje instytucji społecznych, sposobów wypoczynku i zagospodarowania tzw. czasu wolnego, a także zapobiegania degeneracji robotników.

Na wystawę składają się trzy elementy: sztuczny ogród z uzewnętrznionymi mechanizmami podtrzymującymi jego istnienie (pompy, lampy, system nawadniajacy, system zegarowy etc.); film bazujący na wywiadzie artysty z Irmą Koziną (historykiem sztuki Uniwersytetu Śląskiego) poświęconym przemianom w myśleniu o ogrodach na przełomie XIX i XX wieku; dokumentacja planów altanek ogródków działkowych.

Tematyka ogrodów jest dziś intensywnie eksplorowana. Z jednej strony służy na przykład celom promocyjnym miast, konstruujących neoliberalną propozycję organizmu miejskiego skierowaną przede wszystkim dla tzw. klas kreatywnych i deweloperów.

Z drugiej, ogrody stanowią żywą, oddolną, obywatelską aktywność np. guerilla gardening czy chociażby ogródki działkowe, kształtując wizję zrównoważonego rozwoju miast.

Stanisław Ruksza

 

Hortus Conclusus

"Ogród jest lustrem, w którym odbija się nasze wyobrażenie o świecie, o raju i o władzy. Od starożytności do czasów współczesnych architektura i moda ogrodowa ulegała zmianom odzwierciedlającym przewartościowania, jakie zachodziły w koncepcjach filozoficznych, politycznych i ekonomicznych. Zawsze jednak ogród miał być namiastką czegoś lepszego - stanu natury, który porzuciliśmy, by żyć w miastach.

Zamknięte ogrody średniowiecznych wirydarzy z centralnie umieszczoną fontanną i otoczone krużgankami odpowiadały światu sprzed rewolucji kopernikańskiej: oto Ziemia w środku, wokół niej planety, słońce i firmament niebieski. Albo inaczej: Bóg będący fontanną życia, skupia na sobie uwagę wszelkiego stworzenia. Późniejszy ogród francuski, to apoteoza władzy człowieka nad naturą, ale też symbol świata poddanego woli absolutnego monarchy. Angielskie ogrody z XVIII wieku - tak podziwiane przez romantyków - miały ukazywać wzniosłość przyrody, ale też i harmonię pomiędzy naturą a człowiekiem, który jest jej częścią. Ogród modernistyczny natomiast, to ogród inżynierów. Wielkim celem i projektem modernistów było nie tylko zapanowanie nad przyrodą, ale przede wszystkim zapanowanie nad ewolucją człowieka. Teoria Darwina sugerowała, że przetrwają ci, którzy najlepiej przystosują się do panujących warunków. Tymczasem w czasach Darwina i jego uczniów, panujące warunki kojarzyły się głównie z przemysłowym miastem pełnym przestępczości, patologii, chorób i brudu, zaś większość mieszkańców tych miast, to robotnicy żyjący w zatrważających warunkach.

Modernistyczny ogród jest więc tworem inżynierów społecznych, którzy żywili wiarę, że przez kontakt z przyrodą mieszkańcy przemysłowych miast odpoczną od toksycznych warunków, w jakich pracują i mieszkają. Wszelako ogród modernistów, to także pomnik, który inżynierowie wystawiali sobie samym: oto bowiem model nowej władzy - władzy ludzi wykształconych, którzy dzięki swojej wiedzy i umiejętnościom są w stanie sterować przemysłem, ekonomią i społeczeństwem. Nowa technokratyczna władza modernizmu ma być tak niewidoczna, jak ukryte wśród roślin w parku są automatyczne systemy nawadniania. Ma wskazywać wyborcom właściwe ścieżki, niczym punktowe światła w zagajnikach. Ma być nieomylna, jak nieomylnie uczone są tabliczki z łacińskimi nazwami gatunków roślin stojące przed co ważniejszymi okazami drzew, krzewów i kwiatów.

W projekcie Hortus conclusus postanowiłem skonfrontować dwie wizje ogrodów: zamknięty ogród (hortus conclusus) średniowiecza z modernistycznym modelem ogrodu inżynierów. Pozornie trudno o większy kontrast niż pomiędzy zamkniętym światem średniowiecza, a otwartym wszechświatem wiedzy i technologii epoki modernizmu. Tymczasem jeśli spojrzymy na ogrody, czyli modelowe przedstawienie idealnego świata, okaże się, że nie zmieniło się aż tak wiele. Tylko obrys stał się mniej regularny, a symbole władzy bardziej ukryte".

Krzysztof Miękus

 

Krzysztof Miękus (ur.1975) - artysta, kurator, dziennikarz. Absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych UW oraz Szkoły Reportażu Collegium Civitas. W latach 2000 - 2003 zajmował się dokumentem fotograficznym. Współpracuje z takimi instytucjami, jak Miesiąc Fotografii w Krakowie, Sittcomm Award w Bratysławie, galerią Školska 28 w Pradze, galerią Jack Shainman w Nowym Jorku, Sirius Art Centre w Cobh (Irlandia), Instytutem Sztuki Wyspa w Gdańsku, CSW Łaźnia w Gdańsku, Akademią Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz Polską Akcją Humanitarną. W swoich działaniach artystycznych wykorzystuje różne media, głównie fotografię i wideo. Działa na pograniczu sztuk wizualnych i dokumentu. Od 2008 roku realizuje wieloetapowy projekt zatytułowany Mittel, poświęcony współczesnej ikonografii i mitologii Europy Środkowej.

 

Mecenasi:

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski, Urząd Marszałkowski woj. śląskiego, Urząd Marszałkowski woj. małopolskiego, Szwajcarska Fundacja dla Kultury Pro Helvetia

Partnerzy organizacyjni:

Muzeum Śląskie, Muzeum w Gliwicach, Czytelnia Sztuki, Sosnowieckie Centrum Sztuki ? Zamek Sielecki, Galeria Extravagance, Muzeum Miejskie w Tychach, Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego w Zabrzu Guido, Górnośląski Związek Metropolitalny, Instytut Socjologii Uniwersytetu Śląskiego, Miejski Dom Kultury Batory w Chorzowie, Fundacja Brama Cukermana, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach.

Miasta: Chorzów, Sosnowiec, Piekary Śląskie

Patroni medialni i partnerzy medialni Projektu: TVP Katowice, Dziennik Zachodni, NaszeMiasto.pl, Ultramaryna, Nowa Gazeta Śląska, Brief 4 Poland, Fotopolis.pl, PlFoto, MM Silesia.

Krzysztof Miękus pragnie podziękować firmie Stych oraz prof. Irmie Kozinie, Magdzie Wiluś i zarządowi Rodzinnych Ogródków Działkowych im. A. Czarneckiego w Chorzowie

 

o programie PROJEKT METROPOLIS:

Program Projekt Metropolis podejmuje się stworzenia współczesnego portretu Górnego Śląska i Zagłebia. Otwiera dyskusję artystów wizualnych i dźwiękowych, a sztukę traktuje jako narzędzie poznawcze, a nie realizujące przyjęte założenia, życzeniowy obraz.

Celem projektu jest odkrywanie równoległych, istniejących obok siebie: miast w mieście, regionów w regionie. Czy bowiem znamy rzeczywiście nasz region, metropolię, miasta, dzielnice. Czy to jeden wizerunek, a może raczej jest ich wiele? Szereg nakładających się na siebie, przenikających obrazów: życzeniowych, ale i niechcianych, bazujących na tradycji, ale i wyraźnie od niej się odcinających. Metropolis uwzględnia wiele perspektyw: społecznych, ekonomicznych, historycznych, kulturowych, politycznych?

Na działania programu Projekt Metropolis składają się m.in. rezydencje artystyczne na terenie całego Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, oraz akcje opierające się na aktywności mieszkańców regionu. Podsumowanie projektu (konferencje, wystawy, publikacje) odbędzie się w 2014 roku dużą wystawą w nowej siedzibie Muzeum Śląskiego w Katowicach.

Organizatorem projektu jest Fundacja Imago Mundi. Partnerem merytorycznym projektu jest Kronika CSW w Bytomiu.

wystawy 2012

  • Rafał Milach. Bardzo piękny projekt

    miejsce: KWK Pokój, ul. Niedurnego 13, Ruda Śląska

    Wystawa Rafała Milacha przyjmuje charakter obiektu - gablotki, gazetki zakładowej z tekstami i fotografiami.

    w ramach programu Projekt Metropolis
    do 31.12.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Magda Tothova. The word for this place is not Utopia

    Wystawa The word for this place is not Utopia (Utopia nie jest słowem dla tego miejsca) Magdy Tothovej składa się z trzyczęściowej instalacji wideo, powstałej podczas rezydencji artystki na Górnym Ślą

    w ramach programu Projekt Metropolis
    08.12.2012 - 26.01.2013
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Agata Tecl, Martyna Tecl-Reibel
  • Tero Nauha. Życie w Bytomiu

    Projekt Życie w Bytomiu to efekt długofalowej pracy fińskiego artysty Tero Nauhy z mieszkańcami podczas warsztatów dotyczących tematu transformacji. Punktem wyjścia było pytanie: jak życie zmieniło si

    w ramach programu Kroniki Prace społeczne
    24.11.2012 - 26.01.2013
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Radek Ćwieląg
  • Archiwum Metropolis. Odsłona 1

    miejsce: Muzeum Miejskie w Tychach, ul. Katowicka 9

    w wystawie udział biorą: Mikołaj Długosz, Wojciech Nowicki, Matteo Terzaghi, Łukasz Trzciński i Marco Zürcher

    w ramach programu Projekt Metropolis
    07. - 28.11.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Krzysztof Miękus. Hortus Conclusus

    miejsce: Miejski Dom Kultury Batory w Chorzowie, ul. Batorego 5

    Hortus conclusus (z łac. - ogród zamknięty) to pierwsza odsłona rozwijającego się, złożonego projektu Krzysztofa Miękusa "I tak kończy

    w ramach programu Projekt Metropolis
    21. - 29.11.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Natalia Romik. Jad

    JAD1 - (z hebr. ręka; w judaizmie narzędzie liturgiczne, przypominające różdżkę z zakończoną miniaturą dłoni, pomagająca w czytaniu Tory)

    JAD2 - to mikro nomadyczna machina, zmieniająca swe zewnętrzn

    w ramach programu Projekt Metropolis
    13.10. - 30.11.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Rafał Jakubowicz. Bezrobotny

    Projekt Rafała Jakubowicza pt. Bezrobotny podejmuje grę z założeniami rzeźbiarskimi w przestrzeni publicznej. Lokalizacja projektu: ul. Łagiewnika 15 (przy Powiatowym Urzędzie Pracy w Bytomiu).

    w ramach programu Kroniki Prace społeczne
    13.10. - 15.11.2012
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Justyna Krawczyk
  • Jacek Adamas. Władza

    "Power To The People
    Power To The People, right on"
    John Lennon, Power To The People

    "People Have The Power"
    Patti Smith, People Have The Power

    w ramach programu Kroniki Prace społeczne
    30.06. - 11.08.2012
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Martyna Tecl-Reibel
  • Łukasz Surowiec. Szczęśliwego Nowego Roku 2

    "gruby pan w garniturze mówił, że teraz jest wolny rynek
    i jak ktoś jest leniwy i nie chce mu się pracować, 
    to może sobie iść mieszkać pod mostem.
    I że nie wolno dopłacać do darmozjadów na zasiłku"

    w ramach programu Kroniki Prace społeczne
    30.06. - 11.08.2012
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Martyna Tecl-Reibel
  • Natalia Bażowska. Rodzisko

    Rodzisko Natalii Bażowskiej jest instalacją symbolizującą miejsce, z którego "wszystko się wylęga", pseudoterapeutycznym obiektem leczącym traumę.

    30.06. - 11.08.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Rękawiczki Jeffa Koonsa

    W wystawie udział biorą m.in. Agata Biskup, Azorro, Bogna Burska, Przemek Czepurko, Roman Dziadkiewicz, Wojtek Gilewicz, Justyna Gryglewicz, Łukasz Jastrubczak, Igor Krenz, Marek Kamieński, Mateusz Ku

    12.05. - 16.06.2012
    kuratorka: Agnieszka Kilian
    aranżacja: Agata Biskup
  • Wojciech Kucharczyk. Duże zdjęcia ładnych roślin z latającym światłem

    Wystawa jest prosta. Wszystkie informacje o niej chciałbym zawrzeć w tytule. Może dodam, że nie uważam się za fotografa. Po prostu miałem taki pomysł i fotograficzny aparat pomógł mi go zrealizować.

    03.03. - 21.04.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Łukasz Trzciński. Take Me

    Take me Łukasza Trzcińskiego to część wielowymiarowego projektu Nowa Europa, prowadzonego przez artystę od 1999 roku. Trzciński koncentruje się w nim na przemianach zachodzących w "nowych", postkomuni

    03.03. - 21.04.2012
    kurator: Stanisław Ruksza