You are here:wystawy»wystawy 2011»Piotr Wysocki. granica | krzyż | przejście

Piotr Wysocki. granica | krzyż | przejście

  • okres trwania: 07.05. - 18.06.2011
  • kurator: kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Agata Tecl
Piotr Wysocki | Przejście | kadr z filmu Piotr Wysocki | Przejście | kadr z filmu

Prace Piotra Wysockiego składające się na wystawę granica | krzyż | przejście powstały dzięki współpracy Galerii Arsenał w Białymstoku i bytomskiego Centrum Sztuki Współczesnej Kronika. Kooperacja tych placówek jest znacząca - obie stanowią oddalone od centrum przyczółki sztuki. Usytuowane na kresach, stanowią jednak ważne punkty na mapie polskich instytucji artystycznych. Inicjują działania w przestrzeni publicznej, konfrontując sztukę współczesną ze społeczno-kulturowym otoczeniem galerii. A jest to sąsiedztwo charakterystyczne: społeczności zarówno Śląska, jak i Podlasia stanowią w Polsce ostoję tradycjonalizmu, kultywowania obrzędowości, silnych więzi rodzinnych.

Kilka wyrażeń ze słownika patriotycznych przemówień, militaryzmu i retoryki konfliktu pojawiło się nie bez powodu. Motywem łączącym trzy prezentowane na wystawie prace jest głęboka i opresywna więź łącząca jednostkę z państwem, a także innymi systemami politycznymi, ideologicznymi i mentalnymi. Takimi systemami mogą być też porządek warstw i ról społecznych, kultura, religia, a nawet sztuka.

granica
Granica to zarejestrowany kamerą wideo fragment rzeczywistości o wyraźnym potencjale moralnego napięcia. Performance znaleziony przez artystę na granicy Unii Europejskiej. Na dużym, niemal kinowym ekranie widzimy kontrolę na przejściu granicznym pomiędzy Polską a Ukrainą. Towarzyszymy umundurowanym celnikom w rewizjach bagaży i samochodów. Odnajdujemy setki paczek szmuglowanych papierosów. Kamera jest aktywnym podmiotem. Podchodzi blisko, penetruje. Zdajemy sobie sprawę z dwuznaczności naszej pozycji obserwatora. Zdjęcia mają w sobie coś z pornografii. Grzebanie w damskich torebkach, rozrywanie tapicerki samochodowej. Przedmioty w opresji wyglądają organiczne. Ludzie zdają się nie okazywać emocji.
Magnetyczną siłę zażenowania, ciekawość upokorzenia odkryli już wiele lat temu twórcy telewizyjnych formatów typu Big Brother. Stoimy więc i patrzymy. Bierzemy udział. Tak jak nieuchronnie bierzemy udział w budowaniu, utrwalaniu czy choćby istnieniu wszelkich granic. Wobec nich zawsze jesteśmy uwięzieni w układzie sił. Niezależnie, czy jesteśmy zwycięzcami, czy pokonanymi.

krzyż
Piotr Wysocki (artysta wizualny, lat 35) i Mieczysław Zieliński (harcerz, filmowiec amator, lat 78) poznali się w kwietniu 2010 r. na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Obaj z kamerami rejestrowali żałobę narodową po katastrofie polskiego samolotu pod Smoleńskiem. Mieczysław poprosił Piotra o wymianę nagrań, "bo masz lepszą kamerę, bo miałeś lepszy widok". Dalej na pogrzeb prezydenckiej pary na Wawelu pojechali już razem. Mieczysław od lat rejestruje msze i patriotyczne uroczystości, został więc naturalnym przewodnikiem Piotra. Ostatecznie to Wysocki pokazuje nam zdjęcia autorstwa Zielińskiego.
Uroczystości żałobne w Warszawie, pogrzeb na Wawelu, manifestacje wokół krzyża pod Pałacem Prezydenckim. Operator bierze bezpośredni udział w wydarzeniach, jest jednoznacznie zaangażowany. Zjawisko zbiorowej egzaltacji widziane oczami aktywnego uczestnika staje się dojmująco realne, trudno zachować obronny dystans ironii. Oplatają nas dziko wybujale pędy nacjonalistycznej retoryki. Patriotyczna pieśń mimo woli łapie za serce. Przerażają i zadziwiają okrzyki, eskalacja emocji bliskich nienawiści. Śmierć jest w centrum wydarzeń. Niespokojna kamera biegnie w pogoni za trumną.
Wysocki umieścił te specyficzne found footage na specjalnie do tego celu zaprojektowanych monitorach. Są to niewielkie, eleganckie moduły, pokryte błyszczącą czarną politurą jak fortepian. Z modułów Wysocki zbudował krzyż. Elegancki, majestatyczny.

przejście
Bohaterem/współautorem tej cichej, wręcz intymnej instalacji jest Jarosław Fuks - mieszkaniec wsi Popowice na pograniczu polsko-ukraińskim. Fuks był w młodości wojskowym. Podczas służby zasadniczej spędził lata 1972-74 w Poczdamie, służąc w wojskach radzieckich stacjonujących w NRD. Po powrocie na Ukrainę został zawodowym wojskowym, oficerem. Jego kariera wojskowa zakończyła się wraz z końcem Związku Radzieckiego, nie skutkując emeryturą. Możemy się domyślać, że ostatnie lata nie były dla Jarosława łaskawe. Jego twarz wygląda, jakby przeżył znacznie więcej niż metrykalne 60 lat.
Jarosław, jak większość bohaterów Piotra Wysockiego (jak wszyscy ludzie?), jest artystą. Wysocki pokazuje jego rysunki wykonane kolorowym tuszem na kalkach. Prace opowiadają historie powołania do Armii Radzieckiej, przysięgę, ćwiczenia wojskowe, rozkaz wyjazdu z kraju na służbę za dwiema granicami. Opowiadają o bohaterskiej walce za socjalistyczną ojczyznę, o zwycięstwie i triumfalnym powrocie do ojczyzny. Pojawia się też wątek romantyczny. Poznana koło koszar dziewczyna odwzajemnia uczucia żołnierzowi. Jest i morska plaża w świetle zachodzącego słońca. Do tej dziewczyny żołnierz wraca ze służby na obczyźnie, by wspólnie budować lepsze jutro.
Rysunki są kolorowe, urzekające. Okazuje się jednak, że mimo swego uroku nie są przykładem samorodnego talentu. Oglądamy kalki-przekładki albumu kombatanta, jakich powstały w ZSRR miliony. W Polsce chłopcy, wychodząc do rezerwy, malowali kolorowe chusty, a żołnierze radzieccy - zdobili swoje albumy zdjęciami. Naklejali dziewczyny wycięte z kolorowych pism, przekalkowywali propagandowe plakaty, powielali stereotypowe sceny z żołnierskiego życia.
Ukochana ojczyzna jest nieistniejącym tworem, który mimo ogromu zbrodni wciąż mocno tkwi w świadomości milionów jego byłych obywateli. Indywidualnie wykonane prace okazują się kalkami propagandowych alegorii. Życie i emocje są jednak prawdziwe. Prawdziwa jest determinacja i walka o godność. Godność, która jednak z biegiem lat nieuchronnie wyparowuje.
Jarosław wykonuje dokamery zaproponowany przez Piotra Wysockiego performance: obmywa ciało, goli się, strzyże włosy i pierwszy raz po latach zakłada mundur wojskowy. Na naszych oczach dokonuje się tajemnicza transgresja. (...)

Fragment tekstu Agnieszki Tarasiuk, Spotkania i transgresje Piotra Wysockiego


Piotr Wysocki (ur. 1976) - artysta sztuk wizualnych. Wcześnie skrystalizowana postawa ideowa artysty wywodząca się z ruchów wolnościowo-anarchistycznych początkowo zaowocowała społeczną działalnością. W 2008 roku ukończył Akademię Sztuk Pięknych Warszawie (dyplom w pracowni malarstwa Jarosława Modzelewskiego oraz pracowni przestrzeni audiowizualnej Grzegorza Kowalskiego). Tworzy filmy dokumentalne, instalacje wideo i malarstwo. Organizuje akcje w przestrzeni publicznej i warsztaty artystyczne. Twórczość Piotra Wysockiego skupia się na doświadczeniu spotkania. Okrzyknięty audiowizualnym humanistą.

Wystawa powstała w koprodukcji z Galerią Arsenał w Białymstoku.

Wystawa zrealizowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

wystawy 2011

  • Collier Schorr. German Faces

    Pierwsza w Polsce wystawa monograficzna słynnej nowojorskiej artystki Collier Schorr, składa się w głównej mierze ze zdjęć z jej najsłynniejszych cyklów Neue Soldaten oraz Forests and Field. Artystka

    w ramach Festiwalu Ars Cameralis 2011
    26.11.2011 - 29.01.2012
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Ruch Odrodzenia Żydowskiego w Polsce

    Prezentacja Ruch Odrodzenia Żydowskiego w Polsce w CSW Kronika towarzyszy wystawie izraelskiej artystki Yael Bartany ...i zadziwi się Europa na 54. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji. Po raz pi

    15.10. - 10.11.2011
    kurator: Stanisław Ruksza, na podstawie scenariusza Sebastiana Cichockiego
  • Sławek Murawski & Artur Żmijewski | Świecie 2009

    Uczestnicy pleneru Świecie 2009 - robotnicy i artyści: Jacek Adamas, Mirek Balda, Marian Bełżek, Mirek Betka, Piotr Bies, Wit Błogusławski, Piotr Budkiewicz, Adam Chmara, Piotr Ciesielski, Magdalena C

    20.08. - 24.09.2011
    kurator: Jacek Adamas
  • Bartek Buczek. Panic room

    Panic room można przetłumaczyć jako azyl. Jest to rodzaj ufortyfikowanego pomieszczenia, wewnątrz prywatnego mieszkania. Zbudowanego z myślą o możliwości przetrwania w przypadku włamania, brutalnego n

    02. - 30.06.2011
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Yael Bartana. ...i zadziwi się Europa

    śląska premiera: pokaz Pawilonu Polskiego na 54. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji

    7.2011
    kuratorzy: Sebastian Cichocki, Galit Eilat
  • Natalia Pietsch. Wyludniacz

    "siedziba ciał, które błądzą, każde w poszukiwaniu swojego wyludniacza, wystarczająco obszerna, aby szukać daremnie, wystarczająco ciasna, by nie dało się zbiec"
    Samuell Beckett, Wyludniacz

    miejsce: rynek w Bytomiu
    21. - 30.06.2011
  • Marek Wasilewski | Zwłoki

    "Kochacie śmierć, gdy umierają inni"
    Francis Picabia, Kanibalistyczny manifest Dada

    "Nie ma śmierci. Jest tylko śmierć wielkich ludzi"
    Michelle Vovelle, Śmierć w cywilizacji Zachodu

    07.05. - 18.06.2011
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Piotr Wysocki. granica | krzyż | przejście

    Prace Piotra Wysockiego składające się na wystawę granica | krzyż | przejście powstały dzięki współpracy Galerii Arsenał w Białymstoku i bytomskiego Centrum Sztuki Współczesnej Kronika. Kooperacja tyc

    07.05. - 18.06.2011
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca: Agata Tecl
  • Robert Kuśmirowski. Muzeum Sztuki Zdeponowanej

    Muzeum Sztuki Zdeponowanej /MSZ/ to jeden z ostatnich projektów Roberta Kuśmirowskiego. Jego pierwsza odsłona odbyła się jesienią ubiegłego roku w Neapolu, w Fundacji Morra Greco. Tam też został ujawn

    15.04. - 26.05.2011
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Łukasz Surowiec. Szczęśliwego Nowego Roku

    "gruby pan w  garniturze mówił, że teraz jest wolny rynek
    i jak ktoś jest leniwy i nie chce mu się pracować,
    to może sobie iść mieszkać pod mostem.
    I że nie wolno dopłacać do darmozjadów na zasiłku
    "
    Hann

    12.03. - 22.04.2011
    kuratorzy: Stanisław Ruksza, Aneta Rostkowska
  • Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie

    W wystawie udział biorą: Natalia Bażowska, Bartek Buczek, Anna Grabińska, Łukasz Jastrubczak, Ola Lampart, Zuzanna Marczyńska, Maciek Nawrot, Iwona Olbrecht, Dominik Ritszel, Bartek Skrzyczek, Szymon

    12.03. - 22.04.2011
    kurator: Andrzej Tobis
  • Paweł Kulczyński. Earlids 2

    Druga odsłona cyklu Earlids, którego poszczególne części realizowane są według zbliżonej metody: samoewoluująca, wielokanałowa kompozycja/instalacja umieszczona w wyciemnionym pomieszczeniu, do któreg

    12.03 - 22.04.2011
    kurator: Stanisław Ruksza
  • Trembling Bodies. Körper in Aufruhr

    On the occasion of the publication of Artur Żmijewski's interview book Drżące ciała (Trembling Bodies /Körper in Aufruhr, in German) and parallel to the Berlin international film festival, the daadgal

    exhibition & book launch
    11.02. - 12.03.2011
    miejsce: daadgalerie, Berlin